Rola zabawki w życiu kota

Zabawa to ważna rzecz – obserwuje się ją u bardzo wielu gatunków, nie ma się więc co dziwić, że koty także się bawią. Jednak u nich zabawa i wykorzystywane w jej trakcie zabawki pełnią rolę szczególną. Dlaczego? Przekonajcie się sami.

Instynkt łowcy

Choć kot jest naszym towarzyszem od ponad 6,5 tysiąca lat, to jednak część jego instynktów nie uległa modyfikacji. Zaliczamy do tej grupy przede wszystkim instynkt łowiecki, który każe kotu namierzać, ścigać i chwytać ofiarę, którą następnie należy zabić i zjeść. Cały ten ciąg nazywamy fachowo „łańcuchem łowieckim”, a jego realizacja jest zakodowana głęboko w kociej naturze. Znają go nie tylko zwierzaki przygarnięte w akcie dobroci serca z podwórek czy piwnic, ale także rasowe, puchate kotki, urodzone w domowych hodowlach. Nie wierzycie? To popatrzcie na kota, który zobaczy przelatująca przez pokój muchę. Nawet, jeśli jego polowanie nie zakończy się sukcesem (co zresztą nie jest niczym niezwykłym, bo badania pokazują, że jedynie około 25 % kocich ataków prowadzi do faktycznego upolowania ofiary), to jednak próba będzie podjęta dokładnie według tego schematu. Pozostańmy jeszcze chwilę w świecie liczb. Otóż tak się składa, że kot jest drapieżnikiem polującym na małe ofiary – z racji własnej wielkości i związanych z tym możliwości. Aby się więc najeść, musi tych polowań wykonać sporo w ciągu doby. Obserwacje kocich zachowań łowieckich pokazują, że w ciągu 24 godzin kot polujący samodzielnie zjada między 17 a 25 ofiar. Jeśli dodamy do tego wcześniejszą informację o około 25% skuteczności kociego łowcy, to okazuje się, że dorosły zwierzak, aby się najeść, atakuje nawet 100 razy w ciągu doby! To ogromna ilość ruchu, wydatkowanej energii, ale też skupienia, oceny otoczenia oraz podejmowania trudnych i brzemiennych w skutki decyzji o tym kiedy i jak zaatakować.

Polowanie a zabawa

„No dobrze, ale co to ma wspólnego z zabawą?” – zapyta ktoś po przeczytaniu tych danych. Okazuje się, że bardzo wiele. Uważa się bowiem, że zabawa, którą przede wszystkim prezentują kocięta, jest dla nich „szkołą życia”, która ma je przygotować do docelowej roli skutecznego łowcy. W co więc najchętniej bawią się maluchy? W pogoń i polowanie! A to na brata, a to na ogon mamy, a to na uciekającą mysz czy lecącego owada. Dosłownie WSZYSTKO może być obiektem zabawy w polowanie – ale najchętniej to, co się oddala! Natura wyposażyła kota dobrze – w zęby i pazury, które pomagają w schwytaniu zdobyczy, ale także w zdolne do widzenia przy bardzo słabym świetle oczy. Te oczy są doskonałe do śledzenia uciekających ofiar, a co za tym idzie – świetnie wyłapują najmniejszy ruch. Dlatego obiekty ruchome są dla kota o wiele ciekawsze niż nieruchome. Dokładnie z tego powodu leżąca na środku pomieszczenia myszka może zupełnie nie wzbudzić jego zainteresowania, ale poruszający się w naszej dłoni długopis w moment stanie się obiektem ataku. Dla kota zabawką może być wszystko: nie ma wielkiego znaczenia jak wygląda – istotne jest jak się zachowuje. Tak więc w dużym skrócie: zabawa służy kotu do ciągłego ćwiczenia umiejętności związanych z polowaniem. Jest jego wariacją i bazuje w dużej mierze na tym samym schemacie. Oczywiście w kontekście poszczególnych osobników zabawa może przybierać rozmaite formy – jedne koty będą kochały aportowanie, podczas gdy inne nigdy nie pofatygują się, by odnieść rzucaną piłeczkę do Opiekuna, jedne będą ganiać za kulkami, inne wybiorą podłużne, lekkie elementy takie jak patyczki do uszu, czy plastikowe „trytytki” do spinania kabli, jeszcze inne zafiksują się na niewielkiej papierowej kulce, która stanie się dla nich najbardziej pożądanym obiektem w domu. Ale zasada pozostanie ta sama – dopaść i „zamordować”. Takie jest dziedzictwo kociej natury.

Jakie zabawki wybrać kotu?

Przede wszystkim bezpieczne, oraz takie, które pozwolą mu na realizację własnych preferencji i potrzeb. Generalnie przez większość behawiorystów polecane są zabawki dystansowe, a więc wszelkiego rodzaju wędki. Pozwalają one na zabawę w pogoń i chwytanie, ale w oddaleniu od człowieka. Dzięki temu kot skupia się na poruszającym się obiekcie, a nie na ludzkiej ręce, która go prowadzi. Co do konkretnego modelu, to tu już należy kierować się kocimi upodobaniami – jedne zwierzaki wolą piórka, inne zawieszone na sznurku miękkie myszki, a jeszcze inne zafascynują tasiemki. Jednak niezależnie od tego, na co padnie wybór należy pamiętać, by nie zostawiać kota z wędką sam na sam – powieszona gdzieś wyżej może być powodem tragedii (kot może się na niej powiesić lub owinąć ją ciasno na łapce, odcinając krążenie), a pozostawiona na ziemi może zostać rozgryziona i połknięta (szczególnie atrakcyjne są sznurki i piórka), co także może przysporzyć ogromnych problemów zdrowotnych. Jeśli chodzi o wszelkie myszki, piłki czy inne niewielkie zabawki dobre do rzucania- tutaj warto wybierać takie, które pozbawione są niewielkich elementów łatwych do odgryzienia i połknięcia. Dobrze też, by zabawka była jednocześnie na tyle mała, by kot mógł ją swobodnie przenosić w pyszczku oraz na tyle duża, by był w stanie jednocześnie przytrzymywać ją zębami i przednimi łapami oraz kopać tylnymi (element interakcji z ofiarą). Obecnie sklepy dla zwierząt oferują ogromny wybór nowości, o których kiedyś ani kotom, ani ich opiekunom nawet się nie śniło. Zaliczają się do nich m.in. tzw. zabawki edukacyjne, najczęściej przystosowane do tego, by ukrywać w nich przysmaki, które kot, podczas zabawy, zdobywa i zjada. To bardzo dobra forma rozrywki, ponieważ łączy wysiłek umysłowy (często kot musi najpierw wydedukować jak dobrać się do zdobyczy) z natychmiastowa nagrodą w postaci smacznego kąska, który pojawia się po rozwiązaniu zagadki. Do grupy takich zabawek zaliczają się wszelkie piłki i walce na przysmaki, specjalne konstrukcje z kubeczkami i rozmaitymi pojemnikami, z których należy wydobywać smakołyki łapką, a także maty węchowe znane wśród psiarzy, ale wciąż mało popularne w gronie kociarzy (a szkoda, bo koty doskonale pracują węchowo!). Jednak zabawki edukacyjne i węchowe nie zastąpią kotu dziennej dawki ruchu, mogą za to stanowić dobre wyciszenie, po aktywnej części zabawowej sesji.

Nagroda za zabawę?

Dla wielu Opiekunów zabawa z kotem jest nagrodą samą w sobie. I faktycznie sporo zwierząt wyczekuje tego momentu w ciągu dnia. Pamiętajmy jednak o początku tego tekstu – zabawa bierze się z polowania, a celem polowania jest posiłek. Dlatego sesje zabawy dobrze jest organizować przed jedzeniem, w porach naturalnej aktywności kota (np. wieczorem, gdy zwierzak się ożywia), lub też zakańczać je niewielką porcją zdrowych, wysokomięsnych smakołyków, jeśli sesja odbywa się w porze pomiędzy posiłkami. Przysmaki mogą też robić dosłownie za uciekającą ofiarę – rzucanie ich po domu to świetny sposób na nakłonienie kota do biegania i chwytania zdobyczy. Niech poczuje się spełnionym łowcą! Dobrze jest też co jakiś czas wymieniać zabawki jedne chowając, a drugie wyjmując z ukrycia – to powoduje, że kot dłużej wykazuje nimi zainteresowanie i chętniej podejmuje interakcję. W końcu w naturalnych warunkach jego środowisko jest bardzo urozmaicone, dobrze jest więc odtwarzać to w domu. Szczęśliwy, wybawiony kot to jednocześnie szczęśliwy (i często wyspany) Opiekun. Dlatego serdecznie polecam przyjrzeć się temu jakie zabawki preferują Wasze koty i wykorzystać tę wiedzę w codziennych sesjach, by wspólne życie stało się jeszcze lepsze.

Autor: Małgorzata Biegańska-Hendryk

technik weterynarii, zoodietetyk kotów, dyplomowana behawiorystka zwierząt towarzyszących, właścicielka marki kocibehawioryzm.pl. Prowadzi konsultacje behawioralne i żywieniowe, szkolenia z zakresu kociego zachowania i diety, od października 2019 prowadzi zajęcia na kocim kierunku studiów podyplomowych w Wyższej Szkole Europejskiej im. ks.Tischnera w Krakowie. Autorka artykułów, poradników i bloga, prelegentka na ogólnopolskich konferencjach behawiorystycznych, twórczyni  kociej gry edukacyjnej dla dzieci. Prywatnie opiekunka 4 kocich znajd: Stefana, Buni, Kiwi i Opka.

Brak komentarzy

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Start typing and press Enter to search

Shopping Cart

Brak produktów w koszyku.